deBaak.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten

VluchtelingenWerk in Verandering

Diversiteit als leidraad

Navid Otaredian, programmamaker bij de Baak, spreekt met Bernadette Vieverich, Landelijk Projectleider VluchtelingenWerk Nederland en Marya Yaqin, Regionaal Projectleider Diversiteit Midden Gelderland, over het opleidings- en verandertraject ‘Kwaliteit in Diversiteit’.

Door Petra Baars

Ik ben zelf een vluchteling uit Iran, en ben 25 jaar geleden geholpen door VluchtelingenWerk. Hoe doet ze haar werk? Bernadette: “Het is een landelijke vereniging met 14 regionale stichtingen. Het Landelijk Bureau coördineert en ondersteunt maar het echte werk gebeurt in de stichtingen. Daar worden de vluchtelingen geholpen. In totaal zijn er 7000 vrijwilligers en 500 vaste medewerkers. Wanneer een vluchteling in Nederland komt denkt hij vrij en veilig te zijn, maar dan komt de maalstroom van bureaucratie en procedures. Vrijwilligers proberen hen te steunen hierin. En vluchtelingen kunnen ook gewoon hun verhaal doen bij hen, dat is erg belangrijk als je overweegt wat ze meegemaakt hebben. Veel van onze traditionele vrijwilligers doen het uit geloofovertuiging, vanuit naastenliefde, om iemand die alles achter heeft moeten laten te helpen.”

Jullie zijn vrijwilligers aan het werven, wie wil je hebben en waarom?
Bernadette: “Ons bestand dunde nogal snel uit. Van de 10.000 vrijwilligers die we hadden waren er in 2008 nog een kleine 5000 over. Er was geen nieuwe aanwas en de veelal oudere gepensioneerde hoogopgeleide autochtonen gingen met pensioen, werden te oud of wilden weer eens wat anders. Het is vrij zwaar en pittig werk. Vaak waren zij er 2 tot 3 dagen per week mee bezig. Wij concludeerden dat ons bestand met voornamelijk hoogopgeleide oudere witte vrijwilligers nogal eenzijdig was en besloten ook jongeren en vluchtelingen en migranten te gaan werven. Om dat te doen moest onze functieprofielen veranderen, want deze nieuwe doelgroepen hebben een andere aanpak en andere wensen. Jongeren zijn creatief en willen graag nieuwe ideeën uitvoeren, ze hebben bijvoorbeeld verstand van sociale media maar daarnaast ook minder tijd. Vluchtelingen hebben veel ervaring, je wilt ze graag mee laten denken over de diensten die wij hen aanbieden.”

Waar bestaat de samenwerking uit tussen de Baak en Vluchtelingenwerk?
Bernadette: “Wij wilden onze organisatie veranderen. Als wij dat niet deden zouden de nieuwkomers zich niet thuis voelen en niet lang blijven. Een collega van mij kende Navid van een diversiteittraining. In eerste instantie hebben we advies gevraagd en daar rolde een organisatie-veranderingstraject uit voort. De Baak is een gerenommeerd opleidingsinstituut, dat prijzen wint. Met dit project is veel geld gemoeid, wij kozen voor een opleider die bekend staat om haar professionaliteit.

Het is wel een uitdaging voor die mensen om met de persoonlijke problemen van vluchtelingen geconfronteerd te worden. Marya: “Alle vrijwilligers krijgen de eerste maanden persoonlijke begeleiding, een combinatie van trainingen, online modules en gesprekken.” Bernadette: “Wij hebben gekozen voor vrijwilligers; zij zijn vertegenwoordigers van de samenleving waar de vluchtelingen hun nieuwe bestaan in gaan opbouwen. En wij zijn bezig daar een nog bredere samenstelling van de bevolking van te maken. Vrijwilligers helpen vluchtelingen hen op weg in de samenleving, en nemen daarnaast clichébeelden over de vluchtelingen zelf weg.”

Hoe is de opleiding met de Baak vormgegeven?
Marya: “We zijn gaan brainstormen met de leidinggevenden van de stichtingen. Wat willen ze doen met het feit dat hun vrijwilligersbestand gehalveerd is? Wij keken naar het contact met de bestaande vrijwilligers, en naar wat de behoefte is. Daarna werd de Baak ingeschakeld om per stichting een traject uit te zetten passend bij de leervraag. Sommige trajecten hebben we met onze eigen trainers opgepakt. Andere heeft de Baak verzorgd. Veertien regio’s hadden dus 14 opleidingsprogramma’s. Sommigen begonnen bij hun MT, anderen juist bij de vrijwilligers. Bernadette: “Ook het Landelijk Bureau moet veranderen, want als jezelf niet mee doet geef je geen goed voorbeeld, dat is dan geen goed leiderschap. Je moet de verandering die je beoogt uitstralen in je eigen gedrag.”

Andere doelgroepen aan willen spreken is een groot veranderingsproces. Hoe ziet dat eruit?
Marya: “Iedere verandering is een kans om nieuwe dingen te ontwikkelen. Veranderen roept altijd weerstand op, je kunt het als werknemer of vrijwilliger als een bedreiging opvatten maar je kunt het ook opvatten als kans om eens wat anders te gaan doen. In Gelderland hebben wij met een team van jonge mensen het Empowermentproject voor vrouwelijke vluchtelingen bedacht en in de markt gezet. We wilden hen aanmoedigen om anders te gaan denken. De vrouwen zijn zelf naar de burgemeester toe gestapt om te vragen of andere vrouwen dit ook konden krijgen. Dus het project is geslaagd.”

Wat zijn de resultaten van dit traject?
Bernadette: “Er zijn kwantitatieve en kwalitatieve resultaten. We wilden minimaal 1000 jongeren en 1000 vluchtelingen/migranten werven als vrijwilliger en minimaal 2800 mensen een training laten volgen. Op 31 december 2010 hebben we 852 vluchtelingen/ migranten en 888 jongeren als vrijwilliger geworven en 4000 mensen hebben minimaal 1 training gevolgd. Daarnaast hebben we ook nog 1933 ‘gewone’ vrijwilligers erbij gekregen. Dat is een goed resultaat. Kwalitatief merk je dat de verhalen beginnen te veranderen. In het begin was er weerstand, voelden de oudere vrijwilligers zich overbodig, vonden het lastig met de jongeren om te gaan. Nu gaat men de meerwaarde ervan inzien, zien hoe het leuk het is om kennis en ervaring aan de jongeren en de vluchtelingen migranten over te dragen. Ook zien ze wat jongeren inbrengen, zij maken bv de website veel levendiger met leuke filmpjes en verhalen. Marya: “Vooroordelen over de vluchtelingen kwamen ook aan het licht. Tegenwerpingen waren dat ze de taal nog niet goed spraken en niet zoveel ambitie hadden. Nu worden de vluchtelingen, ook al spreken ze de taal niet zo goed, als rolmodel gezien. Een eerste bron over hoe je succesvol kunt worden in Nederland.”


  Omschrijving Profiel Duur Investering