Ex-premier Bhutan, Jigmi Y. Thinley, op Nederlands seminar over geluk

Dit artikel is er één uit een serie artikelen over geluk, die de Baak publiceert naar aanleiding van het congres ‘Iedereen Happy’ op 3 oktober a.s. Kom ook en leer van Arko van Brakel (serieel ondernemer en chief inspiration officer van de Baak), Jenn Lim (Zappos/Delivering Happiness) en Jigmi Thinley (ex-premier van Bhutan) waarom geluk dé strategie is voor bedrijven en samenleving.


Thinley over Bruto Nationaal Geluk: “Ontwikkeling met geluk als eerste prioriteit.”

Ontmoet de ex-premier van Buthan Jigmi Y. Thinley tijdens het evenement 'Iedereen Happy' op 3 oktober as.

De ideale maatschappij waarin niet geld maar geluk de eerste prioriteit heeft. Velen van ons dromen er wel eens over die zelf te creëren. Jigmi Thinley, voormalig premier van het Aziatische bergstaatje Bhutan, bleef niet alleen dromen. Hij was jarenlang nauw betrokken bij de ontwikkeling van zijn land en daarbij stond geluk bovenaan de politieke agenda. Op 3 oktober is Thinley in Nederland om zijn ervaringen te delen op het evenement ‘Iedereen Happy’ van opleidingsinstituut De Baak.

Jigmi Thinley toert tegenwoordig over de wereld als veelgevraagd spreker, eerder was hij jarenlang minister-president van Bhutan, een land waar de meerderheid van de bevolking (slechts 700.000 inwoners) in de centrale hooglanden woont en het boeddhisme de staatsgodsdienst is. Een land dat in amper vijftig jaar tijd de sprong maakte van een feodale staat zonder wegen naar een democratische staat die de uitwassen van de moderne consumptiemaatschappij wil vermijden en culturele waarden behouden. Al die tijd, en ook nu nog, staat in Bhutan het begrip ‘geluk’ centraal en is het Bruto Nationaal Geluk (BNG) leidend voor het overheidsbeleid. 

BNG: bedacht door verlicht vorst
Waar de rest van de wereld het Bruto Nationaal Product (BNP) als maatstaf heeft, gebruikt Bhutan al decennia lang het BNG. Het idee achter het BNG is dat economische groei niet het doel in zichzelf is, maar een middel om andere doelen te bereiken zoals vrede, veiligheid, groter welbevinden en 4de geluk. Het BNG is begin jaren ‘70 bedacht door een verlicht vorst, de koning van Bhutan genaamd Jigme Singye Wangchuck. Hij vond gangbare indicatoren voor economische ontwikkeling te materialistisch en wilde bij de ontwikkeling van Bhutan zaken als cultuur en welzijn betrekken. Om dit meetbaar te maken, bedacht hij de ‘Gross National Happiness-index’, ofwel het BNG. Dat model werd in de jaren erna stap voor stap ingevuld, waarbij Jigmi Thinley in diverse functies nauw betrokken was, uiteindelijk ook als eerste democratisch gekozen premier van Bhutan (van 2008 tot 2013).
jt_2

De facetten van ‘geluk’

Het ultieme doel van de politiek in Bhutan is dus ‘geluk’ creëren voor de Bhutanezen. Dit is niet het individuele hedonistische geluk, maar een meervoudig begrip dat vele aspecten van het leven bundelt. Bhutan verzamelt data op basis van een groot aantal variabelen, waarvan er veel hun oorsprong hebben in de staatsreligie, het boeddhisme. Het BNG-model is gebaseerd op vier pijlers: goed bestuur, duurzame sociaaleconomische ontwikkeling, behoud van cultuur en behoud van natuur. Later werd dit toegespitst op negen domeinen: psychologisch welzijn, gezondheid, onderwijs, tijdgebruik, culturele diversiteit en weerbaarheid, goed bestuur, vitaliteit van de gemeenschap, ecologische diversiteit en kracht en levensstandaard. Op basis hiervan worden bevolkingsenquêtes gehouden en een periodieke index opgesteld om te bepalen hoe het ervoor staat en wat er moet gebeuren om de inwoners van Bhutan gelukkiger te maken. In de grondwet is zelfs vastgelegd dat overheidsprogramma's niet beoordeeld worden op wat ze aan economische winst opleveren maar wat ze bijdragen aan geluk.

Dit is een zeer ideële benadering, met creatieve en unieke uitwerkingen, zoals bijvoorbeeld het aanleggen van kostbare ondergrondse hoogspanningskabels om vliegongelukken van vogels te voorkomen. Ook wordt serieus werk gemaakt van het uitbannen van plastic zakken en sigaretten. En worden alle taxi’s elektrisch.  

Radicaal en vernieuwend
In een recent *interview legt Thinley uit: “Het Bruto Nationaal Product zegt niets over de kwaliteit van een samenleving. Het is een kwantificering van de goederen en diensten die op een bepaalde plaats geproduceerd worden. Binnen het beleid in Bhutan is dit slechts een van de indicatoren, waarmee we de kwaliteit van de samenleving beschrijven. Het BNG is een holistisch, duurzaam en inclusief ontwikkelingsparadigma.” Deze visie is op zich niet wereldschokkend, maar je overheidsbeleid erop afstemmen is natuurlijk wel radicaal en vernieuwend. 

BNG als exportartikel
Midden jaren ’90 kreeg de wereld in de gaten dat Bhutan een heel nieuw, interessant  maatschappelijk concept aan het ontwikkelen was. De Verenigde Naties wilden er wel meer over weten, zo vlak voor de eeuwwisseling was er duidelijk behoefte aan nieuwe perspectieven. Thinley hierover: “De millennium-doelen geven al uitdrukking aan de nieuwe richting. Ik verwacht dat we binnenkort geluk en welzijn in een nieuw ontwikkelingsperspectief gaan betrekken. Je ziet dat idee langzaam groeien.”

De vraag die Thinley vaak gesteld is: kun je een concept als het Bruto Nationaal Geluk van bovenaf aan een samenleving opleggen? Thinley is hier heel beslist: “Nee. Elk land is anders. Je moet rekening houden met de specifieke situatie per land. Belangrijk is dat je weet wat de mensen willen. De koning heeft in het begin wel zo’n drie jaar intensieve gesprekken gevoerd met burgers en ze gevraagd wat ze echt belangrijk vonden. Dat was gelukkig zijn en van daaruit zijn we gaan werken aan de omstandigheden om dat te laten lukken.”

jt_1


Ook kritiek

Tot nu toe is er naast Bhutan geen ander landsbestuur dat dezelfde stap durft te zetten. Er is namelijk ook wel wat aan te merken op geluk metingen, als het BNG, als richtlijn voor overheidsbeleid. Omdat het BNG afhangt van een aantal subjectieve maatstaven, kunnen volgens critici overheden het BNG makkelijk misbruiken. Er is dus vermoedelijk nog veel onderzoek nodig voordat het BNG eventueel elders zal worden doorgevoerd.
Hoe dan ook: geluk wordt als factor wel steeds serieuzer genomen en niet alleen in Bhutan. Eeuwenlang leek geluk voorbehouden aan filosofen, maar de laatste jaren is het steeds meer ook onderwerp van onderzoek voor economen, zoals bij gelukseconoom Richard Layard en de Zwitserse econoom Bruno Frey. 

Bhutan gaat door

Dat de moderne tijd ook in Bhutan is doorgedrongen heeft Thinley recent zelf ondervonden. Na zijn onmiskenbare bijdrage aan de ontwikkeling van het land, verloor hij in 2013 toch op een dramatische manier de verkiezingen. Door werkloosheid, een oplopend overheidstekort en buitenlandse politieke druk won de oppositie. 
De nadruk komt nu meer te liggen op binnenlandse economische ontwikkeling. “Reducing the obstacles to happiness”, noemt de nieuwe premier Tshering Tobgay het. Daarmee geeft hij meteen aan dat het concept ‘geluk’ niet meer is weg te denken uit Bhutan. Het zal mee evolueren met de ontwikkeling van het land. 

Jigme Thinley blijft intussen het waardevolle idee achter het BNG, zoals een duurzame samenleving waar spaarzaam wordt omgegaan met grondstoffen, verspreiden over de wereld.

BNG in het kort:

  • BNG heeft als doel burgers gelukkiger te maken op het gebied van: natuur, gezondheid, cultuur, sociaaleconomische ontwikkeling, gemeenschap, onderwijs
  • BNG is een index en daarmee samenhangend gedachtengoed dat Bhutan gebruikt op weg naar een duurzame samenleving waarin het land en zijn bevolking zich ontwikkelen in een goede balans tussen gezondheid, psychisch welbevinden en een ongeschonden natuur.
  • De overheid stelt condities vast en faciliteert het BNG. In Bhutan is er een BNG-commissie die alle plannen langs de BNG-meetlat legt.
  • BNG is gemakkelijker toepasbaar in een kleine homogene omgeving, bijvoorbeeld een onderneming, waar snel besluiten kunnen worden genomen.
  • BNG is een politiek en ingewikkeld proces, dat veel tijd en consensus vereist. 

* mintpress.news.com

Door: Geerd Schlangen en Iris Grimm


Ontmoet de ex-premier van Buthan Jigmi Y. Thinley en ontdek wat geluk kan betekenen voor bedrijfsvoering én de samenleving. Kom naar het evenement 'Iedereen Happy' op 3 oktober as.


  Omschrijving Profiel Duur Investering