Interview met Arko van Brakel over het nieuwe besturen


We zijn een uniek en sprankelend land, we kunnen er samen wat van maken
Interview door Mildred Hofkes


Wat verbindt de Baak met het gedachtegoed van het Nieuwe Besturen? Hoe komt dat tot uiting bij de Baak? 
 De Baak voelt zich zeer verbonden met het Nieuwe Besturen. Wij ervaren iedere dag dat de wereld fundamenteel aan het veranderen is en dat er een sterke behoefte bestaat aan een nieuwe vorm van besturen. Het is belangrijk dat er in Nederland genoeg ruimte blijft voor innovaties. Hier hoort een nieuwe manier van governance bij, één die waardegedreven is, en aanstuurt op openheid en verbinden.

De verbinding tussen de Baak en NieuwBestuur voelt als een bijna natuurlijke verbinding. We volgen daarbij ook de waarden zoals die worden omschreven in het Nieuwe Bestuursmodel. De Baak is bezig om een vertaalslag te maken. Weer terug naar het eigen oorspronkelijke DNA, naar de aansluiting met de maatschappelijke waarden, zoals onze oprichter Charles Maitland het bedoeld heeft.

NieuwBestuur gelooft dat Nederland Gidsland is, als het aankomt op Het Nieuwe Besturen. Waar zien jullie de kansen, drijfveren en uitdagingen voor de komende jaren en welke rol kan Het Nieuwe Besturen hierin vervullen?
We zouden gidsland moeten zijn. We zitten als maatschappij aan het einde van de S-curve, het lijkt alleen of we vergeten zijn de volgende S-curve richting vernieuwing op te pakken.

Op bestuurlijk niveau kan het echter allemaal veel sneller. We waren ooit wereldwijd innovatief in onze bestuursmodellen en innovaties. Dát sprankelende zijn we aan het verliezen, want op bestuurlijk niveau sprankelt het niet in Nederland. We hebben wel voorbeelden zoals Paul Polman bij Unilever, maar Den Haag zit vast in het oude bestuurlijke systeem.  Ik heb veel vertrouwen in het duo Mark Rutte en Diederik Samsom die heel ‘vernieuwend’ zijn begonnen. Ik hoop dat het hen lukt zich duurzaam te ontworstelen aan het oude denken dat ons tegenhoudt.

We hebben weer mensen nodig die een stip op de horizon zetten en zeggen: we zijn een uniek en sprankelend land en we kunnen er samen wat van maken. NieuwBestuur zet zo een stip op de horizon voor bestuurders, dat spreekt mij erg aan. Maar het gaat verder. Bijvoorbeeld dat die grote Nederlandse pensioenfondsen ook investeren in Nederlandse bedrijven. We zouden een visie moeten ontwikkelen op dezelfde wijze waarop de Deltawerken destijds tot stand zijn gekomen. Zoals het ontwikkelen van stadstuinen in al die leegstaande kantoorpanden en kantoorpanden ombouwen tot woningen.

Wanneer bestuurders kantelen, dan kantelt de maatschappij mee. Uiteindelijk gaat het erom, zoals Richard Branson zei tijdens de uitreiking van de Green Challenge, “Business is simply making other people’s lives better”. De bestuurders van Nederland hebben maar één taak: en dat is de kwaliteit van leven beter maken voor de mensen om hen heen.

Uit het onderzoek van Mildred Hofkes (NieuwBestuur) in samenwerking met de Volkskrant onder de top 200 bestuurlijke elite van Nederland, blijken de volgende eigenschappen voor het Nieuwe Besturen essentieel: 

Kenmerken van de Nieuwe Bestuurder
 1.     Vermogen tot zelfreflectie
 2.     Bewustzijn van signalen vanuit de omgeving (stakeholdervalue)
 3.     Vermogen tot verbinding maken met mensen
 4.     Besluitvaardigheid
 5.     Heldere en duidelijke visie

Herken je deze vaardigheden en hoe wordt dat geborgd binnen de Baak?
Het profiel van bestuurlijk Nederland is aan het veranderen. Er komen meer veertigers op strategische posities. Dit zijn verbinders, die meer gericht zijn op samenwerking vanuit verbinding dan op geld en status. Zij proberen een dienende vorm van leiderschap te ontwikkelen. Toch komen de vernieuwers nog te veel oud-denkende bestuurders tegen, waardoor ze vast kunnen lopen.

Gelukkig wordt er ook vanuit de toezichthouders steeds vaker gevraagd om Nieuwe Bestuurders. Het Nieuwe Besturen of vernieuwend denken heeft verrassend weinig te maken met leeftijd. Het oude is namelijk niet zozeer verkeerd, maar bij een nieuwe tijd hoort een andere vorm van besturen.  Als toezichthouder moet je dat wel op tijd oppakken.

Welke trends hebben jullie de afgelopen 5 jaar waargenomen in bestuurlijk Nederland? En welke verwachtingen hebben jullie voor de komende 5 jaar?
De Baak wil voorop lopen en een voorbeeld zijn. De Baak wil waardegedreven zijn. Er bestaat een belangrijk verschil tussen normen en waarden. Normgedreven besturen hoort  wat mij betreft bij het oude besturen. Het Nieuwe Besturen stuurt vanuit waarden. Dat sluit ook aan bij de nieuwe werkelijkheid, de we-economy. Waarden vormen wie je echt bent, deze komen van binnenuit. Dat is universeel.

Normen zijn de laatste decennia helaas belangrijker geworden dan waarden. We hebben zoveel regels afgesproken dat we door de bomen het bos niet meer zien, dat werkt verlammend. Basisregels zijn nodig, maar we zijn nu volledig doorgeschoten. We zitten aan het einde van die cyclus, want het nieuwe verdienmodel is waardegedreven.

Welke toekomst zie jij voor het Nieuwe Besturen binnen Nederland en welke rol wil je daarbij zelf vervullen als bestuurder/CEO van de Baak?
Binnen de Baak zijn we ook die slag aan het maken. Het loslaten van de normen en het afbouwen van de systemen. We proberen echt weer terug te gaan en te sturen op onze waarden. Dit gebeurt gestaag, want het gaat ook om het opbouwen van vertrouwen tussen mensen, misschien zelfs tussen leiderschapsgeneraties. Waarden zijn belangrijker dan normen. Dat zie je ook terug in het Nieuwe Bestuursmodel voor Governance dat NieuwBestuur gaat presenteren op 28 november 2013. We hebben weer verbindingen nodig, die consistent vanuit waarden zijn opgebouwd.

Eigenlijk moeten we de polder opnieuw gaan uitvinden, een soort polder 3.0. Die sterke koopmansgeest, verankerd in het DNA van Nederland, weer naar boven halen. Nederland is sterk in verbinden en het delen van successen. We zouden de polder los moeten trekken van de verstarde bestuursorganen in Den Haag. Bestuurders zouden niet zo bang moeten zijn om macht te verliezen. Macht is niet belangrijk, het gaat om invloed. En invloed win je door je te verbinden aan de vernieuwing. Niet door hem tegen te houden.

Arko van Brakel is namens de Baak aanwezig op het 4e Nationale Reputatie Congres 28 november 2013, het congres over het Nieuwe Besturen voor en door bestuurders.

Mildred Hofkes en Arko van Brakel


  Omschrijving Profiel Duur Investering