Regisserend Leiderschap

De Baak inspireert


Leidinggeven binnen de overheid is anders dan in het bedrijfsleven

Interview met Jules Koster, directeur Baak-MD. Door Petra Baars.



Leiderschap is een groot begrip. Het ligt aan de situatie wat je er onder verstaat. Omdat wij leertrajecten verzorgen voor de overheid en voor het bedrijfsleven zie ik duidelijk de verschillen van deze rol binnen deze branches.

Niet ‘de baas’ maar wel slim en moedig
Binnen de overheid kun je niet de baas spelen zoals een eigenaar van bedrijf dat wel kan. Zo iemand beslist wat hij wil, want het is zijn bedrijf. Bij de overheid ben je als leider nooit alleen, er zijn altijd anderen waar je rekening mee moet houden of mensen die mee beslissen. Daarom gaat het voornamelijk om draagvlak creëren, je moet de kunst verstaan om mensen mee te nemen door ze te laten participeren. Omdat veel functies binnen de overheid door wettelijke regelingen en de politiek bepaald zijn ontslaat dit je als leider niet van de taak stevig terug te praten naar de regering, om lef te tonen. Je bent niet de baas, maar moet wel als zelfstandig bestuursorgaan kunnen terugpraten.

Regisserend leiderschap over de grenzen van je dienst heen
Omdat de overheid diensten levert aan burgers in samenwerking met andere partijen, ben je afhankelijk van wat anderen doen in die serviceketen of jouw dienstverlening klopt of niet. Als diensten niet goed samenwerken kan de burger daar slachtoffer van worden. Wanneer je de baas bent van een instelling of dienst, moet je dus ook kunnen regisseren over de grenzen van je afdeling heen. Niet alleen je eigen mensen moeten goed presteren maar je moet ook de regie over een dienstenketen kunnen voeren. Omdat ieder onderdeel van die keten ook eigen leiders heeft met eigen belangen en perspectieven laat leiderschap zich hier zien als samenwerkingsvraagstuk. Hoe krijg je mensen mee, hoe neem je samen de juiste beslissingen? Het gaat dus om excellent kunnen samenwerken binnen complexe projecten zoals bijvoorbeeld duurzame energiehuishouding, of het fileprobleem. Dat kan je als ministerie niet meer in je eentje bedenken. Je moet ondernemend worden met je eigen kennis en collega’s uit ministeries, gemeentes en maatschappelijke organisaties opzoeken om onderzoek te doen en te sparren. Dit vraagt breder denken en uitdagingen aangaan. In toenemende mate wordt van mensen die bij de overheid werken een proactieve houding verwacht waarin ze zelf op zoek gaan naar oplossingen en niet wachten op wettelijke kaders.

Gaan staan voor het verhaal achter de getallen
Ook in de publieke sector wordt risicodekking en verantwoording afleggen aan de samenleving steeds belangrijker. Je bepaalt en meet beoogde resultaten en prestaties. Maar dat wil niet zeggen dat je de prestatielogica van bedrijfsleven letterlijk moet overnemen. Veel instellingen gaan een groot aantal kpi’s (kritische prestatie indicatoren) maken om te laten zien dat ze het goed doen. Vaak zie je dat de 4 belangrijkste kpi’s 90% van de prestatie goed vastlegt en dat voor de laatste 10% een dashboard met 100 metertjes wordt aangehouden waardoor je niks meer ziet. Wanneer je bijvoorbeeld de politie afrekent op het aantal bekeuringen dat ze afgeven zullen zij minder mensen zetten op een moordzaak. Als we de overheid gaan afrekenen op indicatoren raken we het verhaal er achter kwijt. Maar juist in de publieke sector is het verhaal achter de getallen belangrijker dan de getallen zelf. Ik merk dat sommige leiders binnen de overheid graag meer sturen op de kwaliteit van de service aan de samenleving. Om hier voor te gaan staan vereist ook weer lef. Durf je minder controle uit te oefenen en durf je de illusie los te laten dat je ‘er’ greep op kunt krijgen? Want nog meer spreadsheets gaat het niet doen…

U kunt reageren of vragen stellen aan Jules Koster via J.Koster@debaak.nl.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Op 29 november organiseert de Baak: Gemeente 3.0


 


  Omschrijving Profiel Duur Investering