Sporttrainer zijn betekent veel meer dan mensen verantwoord laten bewegen; ook het creëren van sfeer en het bieden van ruimte, ontspanning en aandacht horen daarbij. "Mensen voelen het als je echt naar ze luistert en oprecht bent. Die aandacht die je mensen geeft is bepalend voor je succes." Ariënne van der Plas, verbonden aan de Baak, spreekt met Cees Koppelaar, freelance sporttrainer bij de Baak.
Cees Koppelaar houdt zich binnen de Baak bezig met bewegingsscholing. Meestal is dat een onderdeel van een uur binnen een programma dat duurt van 9 tot 20.00 uur. Hoe kun je dat het beste omschrijven? "In een paar woorden is het een training van: ontspanning, elasticiteit, coördinatie, de positie van het lichaamszwaartepunt en kracht." Zijn specialisme is het geven van loop- en conditietrainingen. "In mijn programma laat ik mensen voelen hoe ze zich gemakkelijker fysiek kunnen ontspannen. Verder school ik de techniek van het bewegen, met name bij hardlopen: dat begint met ontspanning, je contact met de bodem en hoe je je voeten neerzet, daarna de positie van je lichaamszwaartepunt en je hoofd."
Beweging optimaliseren
Hoe gaan die bewegingstrainingen nu in z'n werk? Wanneer Koppelaar een groep meerdere keren traint, verandert ook de inhoud van de lessen. "Les 1: een stukje inlopen en vervolgens oefeningen die makkelijk lijken, maar voor veel mensen al best lastig zijn. Dan laat ik mensen goed voelen hoe gespannen sommige spiergroepen zijn, vooral in de nek en rug. In les 2 ligt het tempo iets hoger en in les 3 werken we op de halve kracht van het maximum. Ik kijk dan naar hun bewegingen en waar we aan gaan werken. Aan de hand van oefeningen die wij in de topsport gebruiken, probeer ik hun beweging te optimaliseren."
Topsporters versus niet-sporters
Koppelaar krijgt in de trainingen bij de Baak te maken met mensen die heel goed getraind zijn en mensen die nauwelijks bewegen. Het is volgens hem gemakkelijker om de loopbeweging te verbeteren van de laatste groep. "Mensen die helemaal niets doen, voelen dan eens hoe goed ze eigenlijk nog kunnen bewegen. Ooit had ik een keer iemand in training, van wie ik, als ik hem tien jaar eerder was tegengekomen, een topper had kunnen maken. Hij had een enorme aanleg. Eigenlijk is de boodschap ook: mensen laten voelen hoe je zo elastisch mogelijk met je lijf omgaat. Zodanig dat je op je spieren beweegt en daarbij je gewrichten zoveel mogelijk ontziet."
Aandacht is alles
Een individuele aanpak is waar Koppelaar in zijn werk naar streeft. "Ieder lid van een groep krijgt van mij even persoonlijke aandacht. Mensen voelen het als je echt naar ze luistert en oprecht bent. Die aandacht die je mensen geeft is bepalend voor je succes." Volgens Koppelaar is geen één groep hetzelfde. "Er zijn groepen die meteen klaar staan, terwijl andere groepen echt over die streep getrokken moeten worden. Daar herken je direct de bedrijfscultuur in. Ik zeg altijd: niets moet. Zo geef ik mensen zélf de ruimte om te kiezen of ze mee willen doen."
Geen pensioentype
Naast zijn werkzaamheden voor de Baak is Koppelaar al dertig jaar conditietrainer van hockeyclub Bloemendaal. Ook heeft hij onlangs (hockey) Oranje voorbereid en met succes: ze werden Europees kampioen. Verder heeft hij in zijn loopbaan van alles gedaan, van conditietrainer bij voetbalclubs zoals Ajax en FC Utrecht tot hockeycoach in Ierland en Nederland. Inmiddels is Koppelaar 67 geworden, een mooie leeftijd om met pensioen te gaan? "Ik ben geen type om thuis te zitten. Ik heb eigenlijk van mijn hobby mijn beroep gemaakt. Van de mensen die ik train krijg ik ook ontzettend veel energie terug. Een voorbeeld: een oudere deelnemer bewoog heel moeilijk; hij ging helemaal op in het denken, dat kun je zien. Aan het einde van de training zat hij weer in zijn gevoel, en dan gaat het bewegen veel beter. Dat is fantastisch aan dit werk en geeft mij echt een kick."
Leiderschap begint bij lachen om jezelf
Naast de serieuze aspecten van zijn werk, houdt Koppelaar ook van een goede sfeer eromheen. "Ik zoek in een groep naar uitgesproken figuren, waar je gemakkelijk een grap mee kunt maken. Zo creëer je een sfeer waarin mensen niet door hebben dat ze veel doen. Humor is erg belangrijk, omdat je zo je eigen persoonlijkheid kunt relativeren. Ik zeg altijd tegen een groep: leiderschap begint bij het kunnen lachen om jezelf."