Hoe authentiek kun je zijn? Wij eigenen ons zoveel rollen toe in het leven, en die worden steeds complexer, ouder, grootouder, partner, vriend(in), leidinggevende in de ene situatie, ondergeschikte in de andere, buurvrouw of buurman, de strenge persoon, het humorvolle familielid en ga zo maar door. Wie zijn we dan? Wat is de essentie van mens-zijn? Dat onderzoeken geeft vaak richting aan je leven, ofschoon je daar niet altijd woorden voor hebt.
Door Petra Baars
Donderdag 8 november vierden de Baak en Bout & Partners het 35-jarig jubileum van de leergang 'Ik en de Anderen®'. Dit programma voor persoonlijke ontwikkeling is een co-productie van de Baak en Bout & Partners. Het duurzame succes werd gevierd met een conferentie
over authenticiteit op de werkplek. Er vonden een twaalftal onderzoeksrondes plaats waarin de deelnemers de betekenis van authenticiteit onderzochten; verzorgd door inspirerende sprekers als Jan Foudraine, Kees Swartouw, Trees Deturck, Carla Wijers, Marjo Korrel en Roland van Vliet.
De binnen- en de buitenwereld
Er waren vele onderzoeksrondes, die het onderwerp authenticiteit allemaal op eigen wijze vertaalden. Eén ervan was van Trees Deturck, gespecialiseerd in Gestalt, groepsdynamica en Psychosynthese. Authenticiteit lijkt niet stabiel te zijn: "Ik was veertig jaar geleden een ander mens dan nu. Er is dus geen vaste kern, je moet het met wisselingen doen." Zelfontplooiing in je werk gaat volgens Trees over je binnen wereld leren kennen, je emoties en je gevoelens, en daarnaast te beseffen hoe je je in de buitenwereld gedraagt. Authenticiteit gaat volgens haar ook niet over wetenschap maar is ervaringskennis, je weet soms niet wat de basis is van je keuze. "En hoe meer je erover praat hoe verder je ervan weg lijkt te drijven. Vaak gaat het over inademen en beleven van wat er is."
Je authentieke zelf inzetten voor anderen
Marjo Korrel vraagt de deelnemers authenticiteit te beschrijven. 'Ons scheppend vermogen, terug gaan naar je essentie, op je kracht zitten, of, in de flow zijn'. Dat is een mooi voorbeeld volgens Marjo van hoe iedereen gericht is op 'ik'. "Teveel 'ik' wordt isolement, je verliest de verbinding met anderen. Stel nu dat jij al zo bent, in je kracht, helemaal jezelf, wat zou dat betekenen voor de wereld om je heen?" Daar moet iedereen even over nadenken, maar dan komen er toch antwoorden: doelmatiger, meer respect, eerlijker, je geeft liefde… Marjo stelt dat iedereen door de eeuwen heen eigenlijk verlangt naar hetzelfde: zichtbaar meesterschap. Dat je onbeschroomd en met een gevoel van vrijheid dat wat in je huist kunt inzetten voor jezelf en anderen. Maar als iedereen daar naar verlangt, waarom doen we het dan niet? "Je wordt steeds minder authentiek naarmate je dingen voor anderen verhult, dat werkt verstarrend. Het verrassende is dat het juist die dingen zijn waar je vanaf wilt, waar je meesterschap, je expertise ligt. Je hebt er een antenne voor bij anderen, en kunt ze er juist daarom goed bij helpen." Eenvoudige oefeningen zorgden ervoor dat iedereen dit voor zichzelf kon ervaren.
Spelenderwijs leren, het mag nog steeds…
Naast de 'genodigde' onderzoeksrondeleiders gaven de twaalf trainers van ik en de anderen zelf ook nog miniworkshops: gebruik je de 4 elementen, die iedereen in zich heeft, wel effectief in je werk en leven? Een andere miniworkshop ging over aandacht beleven, zodat je kan gaan zien wat wezenlijk voor je is. En, voel je angst en doe het toch: lefmanagement om authentiek te durven zijn. Leren liefhebben was een andere mogelijkheid, is je innerlijke stem jouw stem? Tenslotte, durf je zonder de rollen die je speelt, dus als een 'ik ben' de deur uit te gaan? De methodes die gebruikt werden om al deze onderwerpen te laten ervaren waren kunstzinnig: tekenen als proces, zonder dat het 'mooi' hoeft te worden, trommelen, fysiek bewegen, werken met geschilderde kaarten en visualisaties.
Ik en de Anderen 35 jaar
De leergang Ik en de anderen® is begonnen in 1972 toen Charles Maitland, toentertijd de directeur van de Baak Management Centrum VNO-NCW, aan Thale Bout de opdracht gaf om aan zijn staf een training te geven voor persoonlijke ontwikkeling. Dit materiaal bleek zeer effectief en bruikbaar te zijn om er een algemeen programma van te maken voor externe deelnemers. Dat was de geboorte van Ik en de Anderen®. Na 35 jaar weten nog steeds vele klanten ons te vinden. Guus Brackel, momenteel directeur van Bout & Partners, prijst de vele trainers die verbonden zijn aan dit programma. "Wat het programma zo bijzonder maakt is het klimaat van vriendschap. Wij kunnen onze maskers afleggen en onderzoeken wat wezenlijk voor ons is." William Strobbe, Directeur Personal Development bij de Baak, berekende dat Ik en de Anderen® al meer dan 500 keer gegeven is. "Het is de grondlegger van hoe de Baak persoonlijke ontwikkeling ziet: het functioneren van managers bekijken door de bril van gedragspsychologie, kunstzinnige technieken en zingeving."
Wat vinden de deelnemers nou zelf?
Maar wat vinden de mensen in het publiek die de leergang al gevolgd hebben? "Een ontdekkingsreis naar jezelf", vertelt iemand, "en je durft dichterbij anderen te komen en je te verbinden". "Je leert de kunst om het leven te beleven en hoe je kunt groeien", vertelt iemand anders, een collega die naast haar staat vult aan: "Ik doe niet meer wat ik denk dat anderen vinden dat ik moet doen, ben dus gewoon mezelf op mijn werk." "Ik durfde te kiezen dat ik het even zat was wat ik deed. De weg die ik liep was doodlopend en ik ben binnen mijn bedrijf iets anders gaan doen." De laatste: "Je grijpt een glimp van waarvoor je in de wieg bent gelegd."