deBaak.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.

Sluiten

Theorie U - wat levert het op?

Door Petra Baars 

Theorie U als methode voor verandertrajecten wint nog steeds aan populariteit. Er is echter weinig geschreven over de te verwachten resultaten. Wij vroegen het Sacha Kluvers, programmamaker bij de Baak en expert op het gebied van de toepassing van Theorie U.

Wat is de kracht?
“Theorie U is een methode om mensen daadwerkelijk naar elkaar te laten luisteren. Als je de tijd neemt om elkaar te bevragen, komen ieders talenten en kennis tot hun recht. Juist doordat je de tijd neemt, merk je dat je je beelden over de organisatie of een afdeling loslaat, je vooroordelen laat varen. Zo kwam ik een keer ergens waar de mensen klaagden dat iedereen alleen maar bezig was met de eigen afdeling. Toen ze echt met elkaar in gesprek gingen, bleek dat iedereen maar wat graag ‘over de muurtjes’ wilde kijken. Wat dat oplevert? Bijvoorbeeld dat hun leveranciers weer leverden, omdat ze als crediteur hun geld weer op tijd kregen. Voorheen bleven hun telefoontjes namelijk ‘hangen’ tussen de receptie en de financiële administratie. De receptionistes waren totaal niet bereid om iets extra’s te doen voor hun financiële collega’s, zodat crediteuren niet netjes teruggebeld werden. Nu lopen de receptionistes er desnoods even heen.”

Haast en onvrede ombuigen
“Ik zie vaak dat bedrijven haast hebben. Ze kijken dan vooral naar wat er fout gaat, om dat zo snel mogelijk te kunnen verbeteren. Dat accentueert echter vooral de onvrede en de onrust. In mijn sessies geef ik aandacht aan de kwaliteiten van de organisatie en individuen, aan wat er al goed is en goed gaat. Kwaliteiten erkennen kan al een behoorlijke ommezwaai veroorzaken in een bedrijfscultuur. Wat ik veel hoor, is dat mensen na hun kennismaking met Theorie U meer rust ervaren, waardoor ze veel meer aandacht hebben voor wat ze doen. Ze zien ook beter wat echt belangrijk is, en waar ze zich niet zo druk over hoeven te maken. De samenwerking verloopt dan vlotter, ze controleren elkaar niet meer zo, en ze waarderen elkaars inzet. Ook gaan ze meer de leuke kanten van de veranderingen zien.”

Creatievere resultaten
“Een ander punt van Theorie U is dat je niet begint met oplossen. Wanneer je eerst echte aandacht geeft en écht luistert, komt er flow in het gesprek en ontstaan vanzelf nieuwe zienswijzen, nieuwe oplossingsrichtingen waar eerder niet aan gedacht is. Bij een van de bedrijven waarmee ik werkte, kwamen bijvoorbeeld nogal wat klachten van klanten binnen. Medewerkers probeerden die klanten buiten de deur te houden, omdat ze niet wisten hoe ze het moesten oplossen. Dat werkte natuurlijk averechts. Tijdens zo’n U-sessie kwam iemand met het creatieve idee om eens wat van die klanten uit te nodigen voor zo’n sessie. Toen bleek dat de klanten, als er ook naar hen goed geluisterd werd, zelf met werkbare oplossingen kwamen. Voor de organisatie werd het daardoor juist makkelijker. De klanten waren tevreden, juist ook omdat ze serieus genomen waren.”

Dilemma’s overstijgen
“Vaak denkt men in organisaties in dilemma’s: dat kiezen uit de twee uitersten het vraagstuk zal oplossen. Maar een uitkomst kan ook zijn dat je dilemma’s gewoon naast elkaar laat bestaan. In veel bedrijven tref ik de wens aan om mensen vrij te laten, en om ze te stimuleren om zich te ontwikkelen, in plaats van de duimschroeven aan te draaien. Maar het idee bestaat dat je dan je targets niet haalt. Ze offeren hun positieve grondhouding op ten gunste van de targets. Als je dat dilemma kunt laten bestaan, vind je oplossingen die beide mogelijk maken: ‘hoe behalen mensen hun targets terwijl ze zich ontwikkelen?’”

Vraagstukken
“Het soort vraagstukken waarbij ik Theorie U toepas, varieert daarom van verbinding en flow creëren, tot koers zoeken en volgen, tot complexiteit onder ogen zien en daarin toch tot oplossingen komen. Of – een heel andere variant – de oorsprong van het bedrijf weer als uitgangspunt kunnen benutten voor nieuwe strategie. Bij veranderingen richten bedrijven zich meestal alleen op het ‘hoe’ en het ‘wat’. Dat leggen ze vast in mooie projectplannen. Voor deze complexe tijd is dat te lineair. De intentie, het ‘waarom’, ontbreekt. Otto Scharmer, de grondlegger van Theorie U, adviseert ons om weer verbinding te maken met de eigen diepere bron waarin we verbonden zijn met elkaar. Dit is het zogenaamde afdalen in de U.
Als ons leven wordt stilgelegd door ziekte, scheiding of een ongeluk, worden we daartoe vanzelf gedwongen. Tijdens het U-proces maken we er een bewuste activiteit van. Met zo’n proces kom je tot betere en duurzamere inzichten, die je met je hoofd alleen niet had kunnen bedenken. Het afdalen tijdens de dialoog verloopt door diep luisteren. Dat proces is niet per se altijd makkelijk en leuk. Het gaat gepaard met afscheid nemen van je vertrouwde manier van doen, met toelaten van niet-weten. Pas daarna ontstaan oorspronkelijke nieuwe ideeën of zienswijzen. Soms kun je je inzicht niet eens met woorden beschrijven. Dan vraag ik mensen er een beeld bij te zoeken.”

Interesse in de toepassing va de Theorie U in jouw organisatie? Neem dan contact op met Sacha Kluvers: s.kluvers@debaak.nl


  Omschrijving Profiel Duur Investering